tez

5. BÖLÜM

SONUÇ VE ÖNERİLER

 

5.1.1.Cinsiyet Değişkenine İlişkin Sonuçlar

 

Cinsiyet değişkeni açısından bay ve bayan öğretmenlerin okul müdürlerinin etkili liderlik özelliklerine ilişkin algılarında anlamlı bir fark bulunamamıştır (Bay  = 97,46 , Bayan = 98,26). Alanyazında birçok çalışmada paralel bir sonuç elde edilmiştir. Tahaoğlu ve Gedikoğlu (2006)’nun  ilköğretim okulu müdürlerinin liderlik rollerine ilişkin öğretmen algılarını inceleyen çalışmalarında da cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır.

 

Anketin 9. maddesini oluşturan “Yeni aldığı kararları uygularken büyük heyecan duyar.” ifadesine ilişkin olarak bay ve bayan öğretmenlerin algılarında anlamlı farklılığa rastlanmıştır ( p= ,014). Bu ifadeye bay öğretmenler = 3,20  Ara sıra , bayan öğretmenler ise = 3,64 Sık Sık düzeyinde katılmışlardır. Bayan öğretmenlerin okul müdürlerinin okula ilişkin aldığı yeni kararları uygularken daha fazla heyecan duyduğunu düşünmelerinin ayrıntılara daha fazla dikkat etmeleri ve derinlemesine bakabilmeleri düşüncesinden kaynaklandığı düşünülebilir.

 

Anket maddeleri içerisinde bay öğretmenlerin en fazla katıldıkları ifade anketin 24. maddesini oluşturan “İnsanlarla ilişkilerinde içtendir.” ( = 3,76  Sık Sık ) , en az katıldıkları ifade ise anketin 17. maddesini oluşturan “İsteklerini söylemek yerine örnek olarak belli eder.” ( = 2,94 Ara Sıra) ifadesidir. Okul müdürlerinin ağırlıklı olarak baylardan oluşması dolayısıyla bay öğretmenlerin daha fazla resmi – gayri resmi ilişki içinde bulundukları okul müdürlerinin insan ilişkilerini içten bulduğu söylenebilir. Ayrıca bay öğretmenlerin okul müdürlerinin örnek olma davranışını yeterli düzeyde görmedikleri düşünülebilir.

 

Anket maddeleri içerisinde bayan öğretmenlerin en fazla katıldıkları ifade anketin 1. maddesini oluşturan “Okulun ve okul programlarının amaçlarını açıkça ortaya koyar.” ( = 3,65  Sık Sık ),  en az katıldıkları ifade ise anketin 13. maddesini oluşturan “Yönetim ile ilgili aldığı hatalı kararları kabul eder.” ( = 3,01  Ara Sıra) ifadesidir. Bayan öğretmenlerin okul müdürünün okulun genel hedeflerinin ortaya konulması konusunda olumlu bakış açısı geliştirdikleri, ancak yönetim esnasında hatalı verildiğini düşündükleri kararlar konusunda okul müdürlerinin reddiyeci bir tavır takındıklarını düşündükleri söylenebilir.

 

5.1.2.Branş Değişkenine İlişkin Sonuçlar

 

Branş değişkeni açısından meslek dersi ve kültür dersi öğretmenlerinin okul müdürlerinin etkili liderlik özelliklerine ilişkin algılarında anlamlı bir fark bulunamamıştır (Bay  = 95,61 , Bayan = 101,01). Alanyazında bu değişken açısından farklı sonuçlara ulaşılmıştır. Taş ve diğerlerinin (2007) ilköğretim okullarındaki yöneticilerin liderlik tarzlarını inceleyen çalışmasında öğretmenlerin branş değişkeni açısından anlamlı bir farka rastlanmazken, Gedikoğlu ve Bülbül (2009)’ün liderlik standartları inanç boyutu açısından ilköğretim okulu müdürlerinin yönetsel yeterliklerine yönelik araştırmasında ise anlamlı bir farklılık bulunmuştur.

 

Anketin 1. maddesini oluşturan “Okulun ve okul programlarının amaçlarını açıkça ortaya koyar.” ifadesine ilişkin olarak meslek dersi ve kültür dersi öğretmenlerinin algılarında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p= ,033) Bu ifadeye meslek öğretmenleri = 3,33  Ara sıra , branş öğretmenleri ise = 3,71 Sık Sık düzeyinde katılmışlardır. Kültür dersi öğretmenlerinin, meslek dersi öğretmenlerine göre okulun temel hedeflerinin ortaya konulması rolüne ilişkin olarak okul müdürünü daha etkili olarak gördükleri söylenebilir.

 

Anketin 9. maddesini oluşturan “Yeni aldığı kararları uygularken büyük heyecan duyar.” ifadesine ilişkin olarak meslek dersi ve kültür dersi öğretmenlerinin algılarında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p= ,007). Bu ifadeye meslek dersi öğretmenleri = 3,22  Ara sıra , kültür dersi öğretmenleri ise = 3,71 Sık Sık düzeyinde katılmışlardır. Kültür dersi öğretmenlerinin okul müdürünü okula ilişkin yeni çalışmalar konusunda daha pozitif ve destekleyici bir tavır içinde algıladıkları söylenebilir.

 

Anketin 12. maddesini oluşturan “Geçmişteki bir sorunu bugüne taşımaz.” ifadesine ilişkin olarak meslek dersi ve kültür dersi öğretmenlerinin algıları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p= ,009 ). Bu ifadeye meslek öğretmenleri = 3,18  Ara sıra , branş öğretmenleri ise = 3,63 Sık Sık düzeyinde katılmışlardır. Kültür dersi öğretmenlerinin okul müdürlerini okulda yaşanan sorunların kalıcı hale gelmemesi, dolayısıyla çalışma ortamının moral koşullarının oluşturulması konusunda daha olumlu şekilde algıladıkları düşünülebilir.

 

Anketin 25. maddesini oluşturan “Farklı düşüncelere çok önem verir.” ifadesine ilişkin olarak meslek dersi ve kültür dersi öğretmenlerinin algılarında anlamlı farklılığa rastlanmıştır        (p= ,034). Bu ifadeye meslek öğretmenleri = 3,08  Ara sıra , branş öğretmenleri ise = 3,46 Sık Sık düzeyinde katılmışlardır. Kültür dersi öğretmenlerinin, meslek dersi öğretmenlerine göre okul müdürlerinin daha demokratik bir tavır geliştirdiğini düşündükleri sonucuna varılabilir.

 

Anket maddeleri içerisinde meslek dersi öğretmenlerinin en fazla katıldıkları ifade anketin 24. maddesini oluşturan “ İnsanlarla ilişkilerinde içtendir” ( = 3,59  Sık Sık ) , en az katıldıkları ifade ise anketin 17. maddesini oluşturan “ İsteklerini söylemek yerine örnek olarak belli eder.”  ( = 3,14 Ara Sıra) ifadesidir. Meslek dersi öğretmenleri okul müdürlerini çevresindeki kişilerle olan ilişkileri konusunda daha samimi bulurken, çevreye örnek davranışlar sergilemeleri konusunda daha olumsuz bir algıya sahiptirler.

                                                                                      

Anket maddeleri içerisinde kültür dersi öğretmenlerinin en fazla katıldıkları ifade anketin 1. maddesini oluşturan “ Okulun ve okul programlarının amaçlarını açıkça ortaya koyar. ” ( = 3,71 Sık Sık ) , en az katıldıkları ifade ise anketin 17. maddesini oluşturan “İsteklerini söylemek yerine örnek olarak belli eder ” ( = 3,14 Ara Sıra) ifadesidir. Kültür dersi öğretmenleri okul müdürünün okula ilişkin amaçları açıklıkla ortaya koyması konusunda daha olumlu bir algıya sahipken, örnek olma davranışı bakımından daha olumsuz görüş bildirmişlerdir.

 

Hem meslek dersi hem de kültür dersi öğretmenlerinin anket maddeleri içerisinde en olumsuz görüş bildirdikleri maddenin “İsteklerini söylemek yerine örnek olarak belli eder” ifadesi olması okul müdürlerinin yeterli düzeyde örnek olma rolünü yerine getiremedikleri şeklinde yorumlanabilir.

 

 

 

 

5.1.3.Kıdem Değişkenine İlişkin Sonuçlar

 

 Kıdem değişkeni açısından öğretmenlerin okul müdürlerinin etkili liderlik özelliklerine ilişkin algılarında literatürle ters bir şekilde anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. İnandı ve Özkan (2006)’ın ilköğretim okulları ve liselerde görev yapan yönetici ve öğretmenlerin görüşlerine göre müdürlerin ne derece öğretim liderliği gösterdiğini inceleyen çalışmasında kıdem değişkenine göre öğretmeni denetleme ve değerlendirme ile öğrenci gelişimini izleme boyutlarında anlamlı farklılıklara ulaşılmıştır. Cemaloğlu (2007)’nun okul yöneticilerinin liderlik stillerini inceleyen araştırmasında da kıdem değişkeni açısından anlamlı farklılığa rastlanmıştır.

 

Anketin 11. maddesini oluşturan “Okulun yalnızca şimdiki durumunu değil gelecekteki durumunu da düşünür.” ifadesine ilişkin gruplar arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır          ( p= 0,003). Farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için yapılan Scheffe testi sonucuna göre 6-10 yıl kıdeme sahip öğretmenler ile 11-15 ve 16 yıl ve üstü kıdeme sahip öğretmenler arasında 6-10 yıl kıdeme sahip öğretmenler lehine anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. 6-10 yıl arası kıdeme sahip öğretmenlerin okul müdürlerinin geleceğe dönük politika oluşturma özelliklerini daha olumlu biçimde algıladıkları, okul müdürlerinin uzun vadeli politikalarının daha kalıcı sonuçlar üretebileceğini düşündükleri söylenebilir.

 

5.1.4.Yaş Değişkenine İlişkin Sonuçlar

 

Yaş değişkeni açısından öğretmenlerin okul müdürlerinin etkili liderlik özelliklerine ilişkin algılarında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Alanyazında bu konuda farklı sonuçlara ulaşılmıştır. Açıkalın (2000) tarafından yapılan ve ilköğretim okulu yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile empatik becerileri arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmada yaş değişkeni açısından anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Karaman (2008) tarafından ortaöğretimde görev yapan okul müdürlerinin etkili liderlik özelliklerini inceleyen araştırmanın sonuçlarına göre ise 41-50 ve 51-60 yaş arası yönetici ve öğretmenler, 31-40 yaş arasındaki yönetici ve öğretmenlerden okul müdürlerinin daha fazla liderlik davranışı gösterdiklerini ifade etmişlerdir.

 

 

 

Yaş değişkeni açısından anketi oluşturan maddelerin hiçbirinde gruplar arasında anlamlı bir farklılığa ulaşılamamıştır. Dolayısıyla meslek liselerinde çalışan öğretmenlerin okul müdürlerinin etkili liderlik özelliklerine ilişkin algılarında yaş değişkeninin belirleyici bir unsur olmadığı söylenebilir.

 

5.2.Öneriler

1. Eğitim Bakanlığı bünyesinde kendi yöneticilerinin yetiştirilmesi için bir birim kurulmalı, bu birimde yönetici adaylarına olumlu kişilik özellikleri kazandıracak ve geliştirecek etkinliklerde bulunulmalıdır.

2. Yöneticiler liderlikle ilgili bilgi ve becerilerini sürekli olarak geliştirmelidirler.

3. Okul yöneticileri iletişim becerilerini geliştirme çabası içinde olmalıdırlar.

4. Okul yöneticilerinin seçiminde sosyal, uyumlu olma, hızlı karar alabilme, yardım alma, değişime açık olma gibi kişisel özellikler kriter haline getirilmelidir.

5. Mevcut yöneticilere “ Öğretilebilir Liderlik Programları ” düzenlenerek, çalıştıkları okullarda daha etkili yönetim becerilerine sahip olarak, katma değer üretebilir hale getirilmesi sağlanmalıdır.

6. Okul yöneticilerinin, Eğitim Bakanlığı, öğretmen ve sosyal çevre arasındaki koordinasyon rolünü yerine getirebilmesine dönük yasal çalışmalar yapılmalıdır.  

 

 

 

 

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !